Vai trò của các " Chaebol Việt Nam" khi đất nước chuyển dịch và xoay trục sang mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư

Việt Nam đang thực hiện chuyển đổi mô hình tăng trưởng nhờ động lực từ đầu tư công kỷ lục, sự phục hồi của mô hình BT, sự tham gia của các tập đoàn tư nhân "trụ cột quốc gia" và dòng vốn FDI ổn định, tuy nhiên lạm phát, an ninh năng lượng và rủi ro thương mại từ Mỹ vẫn là những thách thức cần theo dõi.

Chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đối mặt với thách thức từ gián đoạn năng lượng và lãi suất cao, Việt Nam đang thực hiện bước chuyển dịch quan trọng trong mô hình tăng trưởng. 

Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào khu vực đầu tư nước ngoài (FDI) như truyền thống, Việt Nam đang đẩy mạnh mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư, với các động lực chính đến từ đầu tư công cao kỷ lục, sự hồi sinh của hình thức đối tác công tư (BT) và sự tham gia mạnh mẽ của các tập đoàn tư nhân trong nước vào phát triển hạ tầng.

Đầu tư công trở thành trụ cột tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy hạ tầng và đô thị hóa tại Việt Nam. Nhằm thực hiện mục tiêu nâng tỷ lệ tổng đầu tư xã hội trên GDP lên 40% vào năm 2030, Quốc hội đã phê duyệt kế hoạch đầu tư công trung hạn 315 tỷ USD giai đoạn 2026-2030, gấp 2.7 lần giai đoạn trước, với kế hoạch chi năm 2026 đạt 1,120 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 30% so với năm 2025. Bên cạnh đó, mô hình BT đang phục hồi nhờ khuôn khổ pháp lý mới, cho phép huy động vốn tư nhân phát triển hạ tầng thông qua đổi đất hoặc tài sản công. Hiện có nhiều dự án lớn trị giá khoảng 100 tỷ USD đang được triển khai với sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân như VinSpeed, Masterise và Sun Group, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và kiểm soát hệ số ICOR.

Sự trỗi dậy của các "trụ cột quốc gia" trong khu vực tư nhân

Khác với các chaebol Hàn Quốc với vai trò thống trị xuất khẩu, các nhà hoạch định chính sách Việt Nam đang hướng tới việc nuôi dưỡng các doanh nghiệp trụ cột quốc gia. 

Các tập đoàn lớn như Vingroup, Sun Group, Masan, Techcombank, Hòa Phát hay Thaco đang dần đảm nhận vai trò chiến lược trong việc huy động vốn và xây dựng hạ tầng quy mô lớn. 

Những tập đoàn này không chỉ mở rộng sang các lĩnh vực mới như logistics, công nghệ, tài chính mà còn là công cụ quan trọng để thực hiện các ưu tiên công nghiệp quốc gia, giúp nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước thay vì chỉ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng FDI.

Mô hình phát triển mới và những thách thức phía trước

Việc Chính phủ đẩy mạnh mô hình BT và khai thác giá trị đất đai đang mở ra nguồn vốn quan trọng cho phát triển hạ tầng, với kế hoạch đầu tư công trung hạn lên tới 315 tỷ USD cho giai đoạn 2026-2030. 

Tuy nhiên, theo quan điểm của HSC, sự phát triển này đi kèm với những rủi ro cần theo dõi chặt chẽ.

 Bên cạnh các thách thức về lạm phát, an ninh năng lượng và thâm hụt thương mại, việc triển khai các siêu dự án hạ tầng cũng đặt ra câu hỏi lớn về năng lực quản lý của chính quyền địa phương trong việc cân bằng giữa phát triển đô thị nhanh chóng và ổn định kinh tế - xã hội.

Triển vọng tăng trưởng trong môi trường toàn cầu đầy thách thức

Dù kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm lại, HSC vẫn duy trì cái nhìn tích cực về triển vọng dài hạn của Việt Nam. 

Việt Nam được dự báo sẽ duy trì là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, với mức tăng GDP dự kiến 7.6% trong năm 2026 và 8% mỗi năm trong giai đoạn 2027-2028. 

Mặc dù các mục tiêu tăng trưởng của Chính phủ là rất tham vọng và đầy thách thức, nhưng với sự quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số và khoa học công nghệ, các trụ cột quốc gia trong nước cùng với khu vực FDI được kỳ vọng sẽ tạo ra sức bật mới, đưa Việt Nam tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.